هنگام خرید CEMS یا انتخاب سیستم پایش آنلاین آلاینده‌های دودکش، نام سازنده به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست. نوع گاز، حد اندازه‌گیری، روش نمونه‌برداری، شرایط دما و رطوبت، تأییدیه‌های مورد نیاز و پشتیبانی فنی تعیین می‌کنند کدام مدل مناسب پروژه است. در این راهنما، هفت برند شناخته‌شده در حوزه Continuous Emission Monitoring Systems را با نمونه‌هایی از محصولات واقعی آن‌ها بررسی می‌کنیم.
اگر با ساختار CEMS آشنا نیستید، ابتدا مقاله سیستم CEMS چیست؟ اصول کار، اجزا و فناوری‌های اندازه‌گیری را بخوانید.
مسیر انتخاب و استعلام برندهای CEMS در آمیتیس: برای مدل‌های مطرح این راهنما، صفحات آنالایزر ABB سری ACF و AO، آنالایزر گاز زیمنس Siemens، سیستم‌های آنالیز دودکش Fuji Electric و تجهیزات Endress+Hauser را ببینید. برای پروژه‌های نیازمند آنالیز چندگازه، SERVOPRO 4900 Multigas سروومکس نیز قابل بررسی است. معرفی محصولات به معنای نمایندگی رسمی یا موجودی قطعی نیست؛ پیشنهاد نهایی مطابق دیتاشیت پروژه تعیین می‌شود.
۱. ABB؛ سیستم‌های CEMS با فناوری FTIR
ABB از سازندگان شناخته‌شده آنالایزرهای گاز و تجهیزات پایش آلاینده است. ACF5000 یک راهکار استخراجی گرم/مرطوب (Hot/Wet FTIR) برای اندازه‌گیری هم‌زمان طیفی از گازها از جمله HCl، HF، NH₃، SO₂ و NOx است. ABB برای کاربردهای مختلف همچنین سیستم‌های مبتنی بر سری AO2000 و نسخه ACF5000 LCS را ارائه می‌کند؛ انتخاب فناوری و پیکربندی باید بر اساس رنج و الزامات پروژه باشد.
مناسب برای بررسی در: زباله‌سوزها، کوره‌ها و فرایندهایی با گازهای محلول در آب و چند آلاینده هم‌زمان. منبع: سبد آنالایزرهای CEMS شرکت ABB.
۲. Siemens؛ آنالایزرهای ULTRAMAT، OXYMAT و راهکارهای CEM
در سبد Siemens، آنالایزر ULTRAMAT 23 برای اندازه‌گیری چندگازی با فناوری مادون قرمز، OXYMAT برای سنجش اکسیژن و LDS 6 برای برخی کاربردهای لیزری دیده می‌شوند. راهکارهایی مانند Set CEM 1 و Set CEM CERT از محصولات مرتبط با پایش پیوسته انتشار هستند. ترکیب ماژول‌ها و نیاز به واحد آماده‌سازی نمونه به فهرست گازها بستگی دارد.
مناسب برای بررسی در: بویلرها، نیروگاه‌ها و خطوط فرایندی که به پیکربندی ماژولار نیاز دارند. منبع: Siemens Continuous Emission Monitoring.
۳. HORIBA؛ سری ENDA-5000 برای آنالیز گاز دودکش
HORIBA ENDA-5000 یک سیستم آنالیز گاز خروجی است که برای سنجش پیوسته ترکیباتی مانند NOx، SO₂، CO، CO₂ و O₂ طراحی شده و بسته به گزینه‌ها برخی ترکیبات دیگر نیز قابل اندازه‌گیری هستند. HORIBA در این سری از فناوری‌هایی مانند NDIR و آشکارسازی مغناطوپنوماتیک استفاده می‌کند.
مناسب برای بررسی در: واحدهای تولید بخار، نیروگاه‌ها و زباله‌سوزها. منبع: HORIBA ENDA-5000.
۴. Fuji Electric؛ سیستم‌های ZSU، ZSJ و CEMS یکپارچه
Fuji Electric در حوزه پایش گازهای دودکش، سری‌های ZSU و ZSJ را معرفی می‌کند که ترکیباتی از NOx، SO₂، CO، CO₂ و O₂ را پوشش می‌دهند. مدل ZSU-7 نیز در سبد سیستم‌های آنالیز گاز دودکش این سازنده دیده می‌شود. در سبد CEMS فوجی، سامانه مدیریت داده DAHS و تجهیزات مرتبط با نمونه‌برداری هم مطرح هستند.
مناسب برای بررسی در: کوره‌های صنعتی، بویلرها و پروژه‌هایی که یکپارچه‌سازی آنالایزر و داده اهمیت دارد. منبع: Fuji Electric Gas Analyzers و Fuji CEMS.
۵. ENVEA؛ آنالایزر چندگازی MIR 9000
ENVEA MIR 9000 از روش NDIR-GFC (Gas Filter Correlation) برای پایش پیوسته چند آلاینده استفاده می‌کند. بسته به پیکربندی، گازهایی مانند NO، NO₂، SO₂، CO، HCl و HF در محدوده اندازه‌گیری قرار می‌گیرند. در یک سیستم کامل، آنالایزر باید با پروب، تجهیزات آماده‌سازی نمونه، کالیبراسیون و ثبت داده یکپارچه شود؛ خود دستگاه به‌تنهایی معادل کل CEMS نیست.
مناسب برای بررسی در: سیمان، زباله‌سوز، نیروگاه و صنایع شیمیایی. منبع: ENVEA MIR 9000.
۶. SICK / Endress+Hauser؛ سیستم MCS200HW
سیستم MCS200HW که در سبد فعلی Endress+Hauser عرضه می‌شود و با نام SICK نیز شناخته می‌شود، یک راهکار اندازه‌گیری چندگازی دودکش به روش گرم/مرطوب است. بنا بر اطلاعات رسمی سازنده، این سیستم قادر است تا ۱۰ جزء مادون‌قرمز را به‌علاوه گزینه‌های O₂ و TOC پایش کند. این ویژگی در کاربردهای دارای ترکیبات خورنده و مستعد میعان اهمیت دارد.
مناسب برای بررسی در: زباله‌سوزها، نیروگاه‌ها، کارخانه‌های سیمان و برخی واحدهای شیمیایی. منبع: MCS200HW در وب‌سایت Endress+Hauser. همچنین صفحه برند Endress+Hauser در آمیتیس را ببینید.
۷. DURAG؛ پایش غبار، Opacity و تجهیزات مرتبط با CEMS
DURAG در پایش آلاینده‌ها و به‌ویژه تجهیزات سنجش غبار و کدری دودکش شناخته می‌شود. برای نمونه، D-R 290 یک تجهیز اندازه‌گیری پیوسته غبار و Opacity بر مبنای عبور نور است. توجه داشته باشید که تجهیز پایش ذرات، به‌تنهایی جایگزین آنالایزرهای گازی موردنیاز یک سیستم CEMS کامل نیست؛ معماری پروژه مشخص می‌کند کدام زیرسیستم‌ها لازم‌اند.
مناسب برای بررسی در: صنایع سیمان، فولاد و دودکش‌های دارای ذرات معلق. منبع: راهکارهای CEMS شرکت DURAG و مدل D-R 290.
جدول مقایسه برندها و مدل‌های مشهور CEMS
| برند | مدل یا خانواده شاخص | ویژگی شناخته‌شده | ملاحظه انتخاب |
|---|---|---|---|
| ABB | ACF5000 / AO2000 | FTIR چندگازی و پیکربندی‌های استخراجی | کنترل دما و انتخاب آنالیت |
| Siemens | ULTRAMAT 23 / OXYMAT / Set CEM | آنالایزرهای ماژولار | تکمیل سیستم Conditioning و DAHS |
| HORIBA | ENDA-5000 | آنالیز گاز دودکش | گزینه‌های گاز و رنج هر مدل |
| Fuji Electric | ZSU / ZSJ / ZSU-7 | سیستم‌های چندجزئی دودکش | نوع سنسور و نیازهای داده |
| ENVEA | MIR 9000 | NDIR-GFC چندگازی | نوع آماده‌سازی نمونه و اندازه‌گیری خشک |
| SICK / Endress+Hauser | MCS200HW | سیستم گرم/مرطوب چندگازی | ترکیب اجزا و الزامات گرمایش |
| DURAG | D-R 290 | اندازه‌گیری غبار و Opacity | بخش ذرات، نه جایگزین کل آنالیز گازی |
این جدول برای مقایسه اولیه سبد محصولات است؛ مشخصات نهایی، گواهی‌های معتبر و قابلیت اندازه‌گیری هر مدل به پیکربندی، نسخه و مدارک سازنده بستگی دارد.
کدام برند CEMS برای پروژه ما مناسب‌تر است؟
در معماری سیستم پایش آلاینده‌ها باید بین سازنده آنالایزر و سازنده تجهیزات نمونه‌برداری تمایز گذاشت. صفحه M&C TechGroup انواع Probes و Gas Conditioning را معرفی می‌کند و صفحه Emerson آنالایزرهای پیوسته و تجهیزات اندازه‌گیری گاز Rosemount را پوشش می‌دهد.
هیچ برندی برای تمام فرایندها «بهترین» نیست. برای دودکش حاوی HCl/HF/NH₃ باید مسئله میعان، حلالیت و فناوری‌های Hot/Wet یا نوری با دقت بررسی شود. برای بویلرهایی با آلاینده‌های متداول ممکن است پیکربندی‌های NDIR/UV و ماژولار مناسب باشند. اگر سنجش غبار و Opacity ضروری است باید تجهیزات ویژه این بخش هم در دامنه کار دیده شوند. نیاز به گواهی QAL1، آزمون‌های QAL2/QAL3/AST یا الزامات محلی نیز باید پیش از سفارش روشن باشد.
در استعلام، صرف نوشتن «CEMS ABB» یا «آنالایزر دودکش Siemens» کافی نیست. دیتاشیت پروژه باید شامل رنج، دقت موردنیاز، تعداد اجزا، شرایط گاز، فاصله نمونه‌برداری، محل نصب، استاندارد مرجع، سیستم ثبت داده و حدود خدمات راه‌اندازی باشد. برای تهیه این مدارک، چک‌لیست استعلام آنالایزر صنعتی را ببینید.
سؤالات پرتکرار درباره برندهای CEMS
آیا ABB ACF5000 و Siemens ULTRAMAT 23 معادل مستقیم هستند؟
خیر. ACF5000 یک راهکار چندگازی FTIR گرم/مرطوب است؛ ULTRAMAT 23 یک آنالایزر چندجزئی با فناوری مادون قرمز است که می‌تواند جزئی از یک پیکربندی CEMS باشد. مقایسه تنها بعد از تعیین کل معماری و آلاینده‌ها معنادار است.
آیا خرید یک آنالایزر گاز به معنی داشتن CEMS کامل است؟
خیر؛ نمونه‌برداری، Conditioning، کالیبراسیون، مدیریت داده و در صورت نیاز اندازه‌گیری غبار و دبی باید در دامنه تأمین دیده شوند.
برای استعلام قیمت CEMS چه اطلاعاتی بفرستیم؟
نام کارخانه و کاربرد، لیست آلاینده‌ها، محدوده غلظت، دمای دودکش، رطوبت، فشار، سطح غبار، استاندارد موردنظر و محدوده خدمات فنی حداقل اطلاعات اولیه است.
تأمین، یکپارچه‌سازی و راه‌اندازی CEMS توسط شرکت آمیتیس
شرکت فنی مهندسی آمیتیس توانایی تأمین انواع تجهیزات موردنیاز سیستم CEMS و خدمات نصب و راه‌اندازی آن را بر اساس مشخصات فنی پروژه دارد. امکان بررسی و تأمین آنالایزرهای دودکش، تجهیزات نمونه‌برداری و آماده‌سازی نمونه، Heated Line، سیستم کالیبراسیون، تابلو و شلتر، تجهیزات پایش ذرات و اجزای ثبت و انتقال داده وجود دارد. آمیتیس همچنین می‌تواند خدمات مهندسی انتخاب تجهیزات، یکپارچه‌سازی اجزا، نصب، تست عملکرد و راه‌اندازی (Commissioning) را در محدوده مورد توافق پروژه ارائه کند.
برای استعلام تجهیزات و اجرای CEMS از برندهای مطرح، دیتاشیت فرایند، نوع و غلظت آلاینده‌ها، شرایط دودکش و نیازمندی‌های QAL یا مقررات محلی را ارسال کنید. بررسی و استعلام سیستم‌های آنالایزر صنعتی آمیتیس.
مشاوره انتخاب و تأمین: آمیتیس در حوزه آنالایزرهای صنعتی، ابزار دقیق و سیستم‌های نمونه‌برداری فعالیت دارد. برای بررسی مشخصات فنی تجهیزات، به صفحه آنالایزرهای صنعتی آمیتیس مراجعه کنید. برای استعلام تجهیزات معرفی‌شده، کد مدل، مشخصات فرآیندی و تعداد موردنیاز را ارسال کنید.
